Naturalne Wapna Hydrauliczne – kiedy NHL 2, 3.5 i 5?

 Czyste, wapienne zaprawy mają swoje zastosowanie szczególnie w renowacji starych murów, które niszczeją, gdy zostaną uzupełnione spoiwem cementowym. Wyjaśniamy, czym różnią się wapna hydrauliczne od hydratyzowanych, jakie są poszczególne rodzaje i jak wszystko to ma się do tynku wapiennego czy cementu portlandzkiego, które mają w końcu podobny skład.

Wapno hydrauliczne uzyskuje się poprzez wypalanie wapieni gliniastych (margla wapiennego), tak samo jak przed wiekami. Z tego powodu używa się go:

„w pracach konserwatorskich i w ochronie zabytków, do zabezpieczania murów odsłanianych w trakcie prac archeologicznych, jako materiał zgodny z substancją materiałową obiektów.” [1]

Dlaczego wapno hydrauliczne do renowacji zabytków?

Początkowo, po wynalezieniu cementu, zaczęto stosować nowoczesne spoiwa do uzupełniania spoin w zabytkach. Z biegiem lat zaczęto jednak dostrzegać problemy.

U góry: właściwe spoiwo do umocnienia zabytkowego muru. U dołu: mur zniszczony przez użycie cementowych zapraw. Źródło: zkw-otterbein.de

Zaprawa cementowa nasiąkała wodą i solami, przez co na ścianach pojawiły się wykwity i przebarwienia. Słabsze materiały (stara cegła czy polne kamienie) złączone twardą masą jeszcze bardziej niszczały, poddając się jej naciskowi.

Na bazie takich obserwacji powstały zasady nowoczesnej konserwacji zabytków dążące do tego, by możliwie jak najmniej zaszkodzić pierwotnej strukturze ścian remontowanego domu.

Źródło; Wapno dyspergowane: spoiwo zapraw i farb, Wiesław Domasłowski, Wydawnictwo Naukowe,Toruń, 2014

Zaletą wapna hydraulicznego na tle innych spoiw jest:

• Wyższa plastyczność — łatwiej uzupełnić nim ubytki w murach z cegieł, kamienia polnego etc.
• Paroprzepuszczalność — niekiedy konserwator zabytków wyraża zgodę tylko na remont zabytku z użyciem wapna hydraulicznego, by zapobiec kondensacji wilgoci wewnątrz ścian.
• Wiąże i twardnieje w kontakcie z wodą, co sprawia, że w miejscach narażonych na wilgoć (fundamenty, ogrodzenia, piwnice) będzie lepsza niż spoiwa, które niszczeją w kontakcie z wodą.
• Odporność na sole i siarczany, które w przypadku innych spoiw mogą wnikać w ścianę i osłabiać ją.

Czy wiesz, że… dwie wytwórnie wapna hydraulicznego założone w okolicach Kanału Augustowskiego należały do jednych z pierwszych na świecie. Było zresztą używane do budowy kanału pod nazwą “wodotrwałe wapno augustowskie”.

Dziś wapno hydrauliczne jako jedyni w Polsce pozyskujemy z czystych złóż wapieni, eksploatowanych od XIX wieku przez firmę Otterbein w Niemczech. To jedna z nielicznych firm na rynku, trzymająca się dawnych technik i mająca przy tym dostęp do właściwych, czystych surowców z własnych złóż.

Wapno hydrauliczne a hydratyzowane

Ilustracja na podstawie książki: Ewa Osiecka, WAPNO W BUDOWNICTWIE – tradycja i nowoczesność, Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego, 2006,

Rodzaje wapna budowlanego wg normy PN-EN 459-1

Wapno hydratyzowane to pierwszy wybór w przypadku większości tradycyjnych zapraw. Jest bardziej uziarnione od wapna hydraulicznego (800-2000 m2/kg vs 300 – 800 m2/kg), a to oznacza łatwiejsze wnikanie wody, co szczególnie niekorzystne w przypadku starych murów, fundamentów, piwnic. Z tego powodu w takich zastosowaniach konserwatorzy zalecają raczej wapno hydrauliczne.

Tynk wapienny a wapno hydrauliczne

Tynk wapienny (zarówno dekoracyjny, np. tadelakt, jak i bazowy) też jest wytwarzany na bazie wapna hydraulicznego, ale zazwyczaj służy do nakładania cienkich warstw. W składzie znaleźć można jednocześnie tzw. puzolany i piaski wapienne, co skutkuje jeszcze wyższą wytrzymałością (przykład takiego tynku wapiennego można znaleźć tutaj).

To materiały kompatybilne, a przykładowy system budowy dla renowacji starych murów może wyglądać tak:

• Wapno hydrauliczne Otterbein do uzupełniania starych spoin i ubytków
• Tynk wapienny Carema (podkładowy) dla przygotowania podłoża
• Tynk wapienny Calcea wykończeniowy dla gładkiej powierzchni
• Farba wapienna Auro (więcej na ten temat pisaliśmy tu)

Oczywiście konkretne kroki i materiały zależą od przypadku, dlatego prosimy o kontakt lub odsyłamy do e-booka o renowacji zabytkowych murów, który można za darmo pobrać na końcu tego poradnika.

Wapno hydrauliczne a cement portlandzki

Pod względem właściwości wapno hydrauliczne jest spoiwem o właściwościach pośrednim między wapnem a cementem portlandzkim. Jednocześnie cement portlandzki zawiera dodatek gipsu, więc nie zawsze sprawdza się w budownictwie naturalnym. Wapno hydrauliczne góruje nad nim w zastosowaniach typu piwnice, wylewki i fundamenty.

Więcej: Wylewka wapienna – naturalna alternatywa dla posadzki cementowej

Wapno hydrauliczne 2, 3,5 a 5 – jaka różnica?

Różnica polega na sile wiązania i wytrzymałości: